Home > Quan Điểm > Prejudice – Thành Kiến

Prejudice – Thành Kiến

Mya Angelou

Mya Angelou wrote:

Thành Kiến là một Gánh Nặng làm xáo trộn Quá Khứ, đe dọa Tương Lai, và khiến cho Hiện Thực không thể nào đến gần.”

Nguyên văn:

Prejudice is a burden that confuses the past, threatens the future and renders the present inaccessible.”

Hôm nay lang thang trên mạng thì đọc được câu nói trên của bà Maya Angelou. Bà là một nhà văn, nhà thơ Hoa Kỳ gốc Phi Châu mà tên tuổi được gắn liền với nền văn học Hoa Kỳ qua những cuốn sách viết về cuộc sống và kinh nghiệm bản thân của bà, bắt đầu từ quyển “I Know Why The Caged Bird Sings” (Tôi Hiểu Vì Sao Con Chim Lồng Hót). Thân thế của bà cũng như nhiều thế hệ trong gia đình bà gắn liền với phong trào tranh đấu giành Quyền Tự Do Cá Nhân (Civil Right Movement) của người da đen ở Hoa Kỳ ròng rã 13 năm từ 1955 đến 1968. Phong trào này được tiếp nối bởi phong trào Sức Mạnh Người Da Đen (Black Power Movement) từ 1966 đến 1975 nhằm vận động những nỗ lực để hồi phục sự Tự Do đích thực, lòng tự trọng, phẩm chất, và những công bằng xã hội không thực sự có được kể từ khi sự chế độ nô lệ được chấm dứt bởi Tu Chính Án thứ 13 của Hoa Kỳ (Thirteenth Amendment) tháng 12 năm 1865.

Nói đến sự kỳ thị chủng tộc đối với dân tộc thiểu số gốc Châu Phi ở Hoa Kỳ thì có nhiều sự trùng hợp khi liên tưởng đến những sự kiện lịch sử trong quá khử ở Việt Nam. Chẳng hạn như so với 20 năm nội chiến ở VN giữa miền Nam và Bắc thì ở Hoa Kỳ cũng có nội chiến 4 năm giữa các bang miền Nam và các bang Liên Minh HK (1861-1865). So với cuộc di cư từ Bắc xuống Nam năm 1954 ở VN khi đất nước phân chia ở vĩ tuyến 17 thì ở Hoa Kỳ, khoảng 7 triệu người da đen di cư từ miền Nam Hoa Kỳ vào miền Bắc từ 1910 đến 1970 (Great Migration) để tránh nạn kỳ thị chủng tộc ở các bang miền Nam Hoa Kỳ. So với sự kỳ thị chủng tộc ỏ Hoa Kỳ thì sau khi đất nước thống nhất, ở VN có tình trạng phân chia đối xử những thành phần thuộc gia đình “Ngụy”. Hiện nay, rất có thể đây không còn là một vấn đề nữa nhưng thay vào đó VN lại phải đối diện với những phân chia đối xử giữa giàu và nghèo, giữa giai cấp tư bản và giai cấp nông dân, công dân, giữa những người có quyền và những kẻ cô thế… Và cuối cùng thì so với phong trào tranh đấu giành quyền Tự Do Cá Nhân của dân da đen ở Hoa Kỳ thì VN hôm nay cũng âm ỉ phong trào tranh đấu giành Tự Do Dân Chủ của các nhà bất đồng chính kiến. Bên cạnh đó cũng có phong trào đòi lại Công Bình Chân Lý của dân oan bị chính quyền cướp đất.

Câu nói của bà Maya theo tôi là một bài học quý giá đúc kết từ những kinh nghiệm xương máu mà gia đình bà đã trãi qua hoặc nhìn thấy được. Đây cũng là một bài học mà tôi không muốn phải tự rút ra bằng những gì mình trải qua hoặc chứng kiến. Tự Do Dân Chủ và những Công Bình trong xã hội không phải tự nhiên mà có. Bất kỳ ai, ở đâu, chế độ nào, cũng phải tranh đấu để có đựợc chúng. Và sau đó, càng phải tranh đấu để giữ lấy chúng. Tôi rất muốn thấy những phong trào tranh đấu cho các quyền này được xảy ra để những gì họ đòi hỏi được giải quyết và duy trì tốt đẹp.

Bà Maya cũng là chủ nhân của câu nói nổi tiếng “There is no greater agony than bearing an untold story inside you” (Không có sự thống khổ nào to lớn bằng ôm lấy một câu chuyện chưa kể trong lòng). Có rất nhiều câu chuyện của quá khứ và hiện tại chưa đuợc kể, cần được kể. Và đối với những người đang giữ chúng trong lòng, tôi đồng ý với bà Maya rằng họ là những người đang sống với nổi thống khổ to lớn. Tôi cũng rất muốn nghe những câu chuyện này được kể ra. Vì họ, và vì tôi. Nhưng nói đến chuyện đấu tranh và giải quyết chuyện đấu tranh, tôi hy vọng chính quyền VN và các nhà tranh đấu không vác theo cái Thành Kiến mà chính nó đã gây nên rất nhiều lý do khiến cho chuyện đấu tranh trở thành chuyện cần phải nghe. Người nghe cho dù không hiểu hư thực, đánh hơi được Thành Kiến vẫn là chuyện có thể làm.

KD

  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: