Home > Uncategorized > Muỗi và Tệ Nạn Hút Máu

Muỗi và Tệ Nạn Hút Máu

AntennaMuoiDuc

Antenna của muỗi đực. Những lông tơ trên hai sợi dài như hay cọng lông là bộ phận giúp muỗi đực nhận được tiếng vo ve do muỗi cái phát ra từ muôn nghìn tiếng động khác. Antenna của muỗi cái không có những lông tơ này. (nguồn: www.hyahya.org)

Tóm tắt về Muỗi

Muỗi là một nhóm sinh vật thuộc lớp côn trùng hợp họ Culicidae, bộ Hai Cánh (Diptera). Tuy nhỏ bé thế, nhưng loài côn trùng này đã có một tuổi thọ đáng kể so với con người. Chúng đã tồn tại trên trái đất của chúng ta khoảng 170 triệu năm. Phần lớn cuộc đời muỗi sống ở dạng lăng quăng trong nước đọng, và khi trở thành muỗi, chúng sống nhờ vào nước và nhụy hoa như nhiều loài côn trùng khác.

Câu nói “muỗi là một loại động vật hút máu” chỉ đúng một phần nào vì chúng không sống nhờ vào máu. Thực tế thì các loại protein và chất sắt trong máu rất cần thiết để tạo lớp bọc cho trứng muỗi. Vì lý do đó, chỉ có muỗi cái mới hút máu các loài vật khác để hoàn tất quá trình sinh sản. Câu nói đùa các anh chàng thường bảo nhau: “Con muỗi đó khoái tao, nhất định là muỗi cái!” chính xác một trăm phần trăm.

Muỗi đực khác với muỗi cái ở bộ phận thính giác. Do dó, muỗi đực có thính giác rất nhạy bén và tính chất này giúp chúng nhận diện muỗi cái rất tài tình để tìm đến và bắt đầu quá trình sinh sản.

Muỗi và Ta

Đối với người Việt chúng ta ở một quốc gia vùng nhiệt đới, muỗi và thói quen hút máu có một sự gắn bó miễn cưỡng nhưng quen thuộc khó tả. Hiện nay, bất kể là ở thành thị hay nông thôn, quốc nội hay hải ngoại, hễ nghe đến hai chữ “hút máu” là ai cũng phải rùng mình, giận dữ, thậm chí uất ức. Đối với chúng ta thời xưa, nhận diện được muỗi đực và muỗi cái là chuyện không dễ. Với thực trạng xã hội hiện nay, nhận diện được sự khác biệt này là chuyện cực kỳ khó. Tính chất của muỗi vẫn còn rất mù mờ đối với nhiều người.

Muỗi hôm nay vẫn đầy đủ tính chất như muỗi của hôm xưa, con hút máu, con thì không. Không khác gì giống muỗi trâu ở chốn đồng quê, cũng vẫn trò một con hút máu người cho cả đám khác hút máu mình. Muỗi hôm nay tiến bộ hơn muỗi hôm qua ở hình thức hút máu và hình thái. Chúng có thể hút máu bạn bằng đủ mọi phương cách. Nào là hút trực tiếp, hút đơn độc, hút hội đồng, hút tính toán, hút trộm, hút lén, hút giấu giếm, hút một lần với số lượng lớn, hút rỉ rả nhiều lần với số lượng nhỏ, hút có tổ chức, hút có nề nếp, hút theo tầng lớp, hút bao che, hút có luật lệ, v.v… Về hình thái thì chúng muôn hình vạn trạng, có mặt ở mọi tầng lớp trong xã hội, cộng đồng. Muỗi năm xưa tập trung nhiều ở chốn đồng quê nước đọng, hôm nay thì tập trung nhiều ở những nơi giàu có, phồn thịnh với nhiều quyền lực và thương mại kinh tế. Có khi bạn biết trước nhưng không khả năng chống đỡ, có khi bạn đang bị hút máu mà không hề hay biết, có khi bị hút máu rồi và được mách, bạn cũng không tin. Dù sao đi nữa thì khi gần cạn hết máu, bạn sẽ có khái niệm về sự hiện hữu của loài Muỗi.

Đối phó với Muỗi: xưa và nay, Người và Ta

Dân ta xưa và nay có nhiều cách đối phó với muỗi. Từ giăng mùng, xịt thuốc, un khói, thả cá ăn lăng quăng, dùng xạ hương, dùng dầu phủ mặt nước đọng để phòng chống cho đến xoa dầu, xức thuốc chống ngứa để điều trị. Nhưng dù sao đi nữa thì loài Muỗi vẫn là một loài rất khó đối phó, cho nên cuộc chiến chống muỗi vẫn âm ỉ đánh cho đến nay.

Ở các nước tân tiến văn minh, người ta không ngần ngại khuyết khích dân chúng phòng chống và ngăn ngừa muỗi ở mọi tầng lớp, mọi phương tiện truyền thông. Vì là một loài nguy hiểm và khó đối phó, tất cả mọi người phải họp sức đem ánh sáng đến những nơi tối tăm mà loài muỗi hay kiếm ăn. Đây chính là tác động khiến xã hội của họ vững mạnh và văn minh. Nhưng ở nước ta, vì nhu cầu phô trương cái đẹp và che giấu cái xấu, công cuộc ngăn ngừa và phòng chống muỗi gặp rất nhiều khó khăn.

Vẫn biết loải muỗi gây nguy hiểm cho đời sống xã hội, nhưng tình trạng muỗi đầy dẫy chứng minh xã hội kém văn minh tiến bộ. Do dó, nếu muốn biểu hiện sự văn minh tiến bộ khi sự thật còn đang rối rắm, ta chỉ có cách che giấu sự tác oai lộng hành của loài muỗi trong xã hội chúng ta, nhất là ở lĩnh vực du lịch, thương mại, đối ngoại… nói chung là những lĩnh vực thường được người nước ngoài dòm ngó.

Người dân hôm nay không được tự do tích cực chống muỗi như ngày xưa. Vì chống hăng say công khai đồng nghĩa với việc nhìn nhận rằng nước ta có nhiều muỗi. Vì thế, chúng ta chỉ nên chống âm thầm, chống lén lút, chống tức tưởi, và khi bị lộ thì bị quở trách nặng nế, thậm chí bị tước luôn cả bằng hành nghề và bị tù tội vì làm ảnh hưởng đến danh dự quốc gia. Thế là chúng ta có được một xã hội mà trong đó, người bị muỗi hút máu không được la, không được than, không được mách bảo người khác phòng hờ. Muỗi trong nhà quan lại càng khó đối phó hơn, thằng nào dám chỉ vào nhà quan la có muỗi, sẽ ở tù mọt gông hoặc ít nhất cũng bị kiểm điểm phạt vạ nặng nề. Quan là cha mẹ của dân, đại diện cho dân. Nhà dân có muỗi thì cũng xấu lắm rồi, che đậy không nỗi vẫn còn chấp nhận được. Nhưng nói nhà quan có muỗi thì còn gì mặt mũi của nước nhà. Nếu cả nhà quan cũng có muỗi thì thằng ngoại quốc nào dám vào ở? Cho nên thấy cũng phải giấu, và cấm la!!! Kỵ nhất là viết báo lung tung cho nhiều người biết. Muỗi không hút chết quan thì quan sẽ kiếm các ngươi hạch tội.

Thế là vì mặt mũi và vinh dự, chuyện phòng chống và ngăn ngừa muỗi hiện nay chẳng khác nào mèo liếm lông chân, có tác dụng gãi ngứa mỗi khi cần. Vì được dung túng tối đa, giống muỗi ngày càng lộng hành, những con muỗi nhà quan thì ngày càng béo bở và vênh váo ra vẻ chẳng ai có thể động đến ta. Người dân vốn đã héo hon vì vật giá leo thang thì lại càng xanh xao hơn vì bị hút máu trường kỳ. Uất hơn nữa là xin không ai giúp và bị hút máu không được la. Đây cũng là lý do chúng ta có thái độ thờ ơ. Lặp đi lặp lại hoài câu “chưa có sao”, “chẳng có gì”… đến một lúc nào đó, ta sẽ tự hỏi, “Muỗi là gì???”. Tôi đã gặp khối người chẳng tin là có muỗi. Có lẽ họ có quá nhiều máu hoặc chưa bao giờ bị ngứa. Đối với những người này, việc anh hàng xóm kêu ngứa là chuyện vô tưởng. Và cho dù là thật, thì chẳng ăn nhằm gì đến họ.

Có nên tận diệt Muỗi?

Tôi thật không có câu trả lời cho câu hỏi này. Đối với tôi, đây là một câu hỏi không chính xác và đầy sát tính. Bản thân tôi không thù ghét loài muỗi đến nỗi muốn chúng phải bị tận diệt. Tôi chỉ không ưa bản tính hút máu của loài muỗi cái và hình thức hút trong bóng tối xong chối bai bải, thậm chí vừa đánh trống vừa la làng. Nếu câu hỏi sửa lại thành: Có nên tận diệt Muỗi cái không? Thì tôi sẽ thoải mái trả lời là nên.

Bản năng và nhu cầu hút máu của loài muỗi cái là để duy trì giống nòi. Mặc dù loài muỗi tổng quát trong bài này bao gồm loại hút máu vì thèm, vì lợi ích cá nhân (có hại cho nòi giống), tôi vẫn thấy nếu có thể chú tâm vào những con muỗi cái, sẽ bớt mệt mỏi hơn và có nhân tính hơn. Những con muỗi đực hôm nay cũng chả ưa gì thứ hút máu vì thèm thuồng và vì lợi ích cá nhân. Hai mục đích này sẽ đưa tất cả vào cõi chết và con muỗi đực nào không muốn bị tận diệt. Không ai nhận diện muỗi cái có hiệu quả hơn những con muỗi đực. Và trong công cuộc phòng chống và ngăn ngừa nạn hút máu của muỗi, nếu muốn thành công ai cũng phải góp phần. Bất kể quan hay dân. Bất kể muỗi đực hay người. Bất kể ngứa hay không ngứa, vì vấn đề ở đây là máu. Không ngứa nhưng hết máu cũng mắc toi như ai.

Đối với loài muỗi thuộc loại Anopheles Ambigae, các nhà sinh học còn phải dùng đến DNA đặc trưng của muỗi đực để nhận diện muỗi cái. Câu hỏi quan trọng còn lại (và chính xác hơn) là những con muỗi đực sẽ góp phần sinh sản thêm loài muỗi cái hút máu hay không? Và có ích lợi gì không cho việc phòng chống nạn hút máu không? Bất kể là câu hỏi nào, chúng ta cần phải suy ngẫm kỹ trước khi trả lời. Và cần nhất là hiểu rõ hai điều cơ bản về muỗi: (1) Muỗi hút máu sẽ không ngưng hút nếu còn máu – bất kể là hút với mục đích gì (2) Có con hút máu, có con không – bất kể là loại muỗi nào.

Khi viết bài này, tôi đang nghĩ đến một con muỗi kinh tế ở Nhật vừa bị túm khiến một con muỗi nhà quan ở Việt Nam đang bình tĩnh mà run. Còn có thêm 1 con muỗi nhà quan tổ nái đang ngồi rung đùi, 1 con muỗi nhà quan khác vừa thoát hiểm đang mơ màng thăng tiến. Còn có cả chục nhà báo, người mất giấy phép hành nghề, người bị tù tội, người làm khó dễ này kia…. chỉ vì phòng chống nạn hút máu.

KD.

  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: